Sudska medicina
Na International Medical Degree Programu predmet se izvodi pod nazivom Forensic Medicine, po zasebnom silabusu na engleskom jeziku →
Učesnici u nastavi: Nastavnici i saradnici izabrani na oblast kojoj predmet pripada/predmet · Preduslov za upis: U skladu sa uslovima pohađanja nastave za 6. godinu studija
Cilj predmeta
Osnovni cilj predmeta “Sudska medicina” je da studente upozna i obuči medicinskim pojavama i njihovom vezom sa primjenom pravnih propisa, obzirom na činjenicu da se pojam sudske medicine definira kao posebna medicinska disciplina koja predstavlja tačku susreta medicinskih i pravnih nauka, kao rezultat fuzije ljekarskog znanja i pravne misli.
Nastavni moduli
8 modulaUvod u sudsku medicinu i tanatologija
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa znacima smrti: agonija i smrt, odnos između bolesti i povreda, odnos između bolesti i nenasilne (prirodne) smrti sa sudsko-medicinskog aspekta, nastanak smrti, utvrđivanje smrti, određivanje vremena nastanka smrti, rani znaci smrti, kasni znaci smrti, pregled mrtvaca – mrtvozorstvo.
Sudsko-medicinska obdukcija
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa pravilima i tehnikom provođenja sudsko-medicinske obdukcije: specifičnost sudsko-medicinske obdukcije, naredba za obdukciju, izuzimanje uzoraka i dokaznog materijala.
Mehaničke povrede
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa osnovama nastanka mehaničkih povreda i njihovih specifičnosti važnih sa sudsko-medicinskog aspekta: specifične i nespecifične mehaničke povrede, strijelne i eksplozivne povrede.
Asfiktične, fizikalne, nutritivne i psihičke povrede
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa mehanizmima nastanka i sudsko-medicinskim aspektima različitih tipova nemehaničkih povreda.
Zades, ubistvo, samoubistvo
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa različitim mehanizmima nastanka povreda u slučaju zadesa, ubistva i samoubistva.
Toksikologija
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa osnovama toksikologije i dejstva pojedinih otrova na oštećenje zdravlja i nastanka smrti: sudbina otrova u organizmu, faktori koji utiču na otrovnost pojedinih tvari, podjela otrova, utvrđivanje otrovanja, sudsko-toksikološke pretrage, dokaz otrovanja, sudsko-toksikološki značajni otrovi, alkohol.
Forenzička antropologija
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa osnovama antropologije: ekshumacija, obrada skeletnih ostataka, razlikovanje spola i starosti, procjena visine na kostima.
Sudsko-medicinska vještačenja i ljekarska deontologija
Cilj ovog modula je upoznati studenta sa pojmovima: vještačenje i kvalifikacija tjelesnih ozljeda - lahka, teška i kvalifikovana teška tjelesna povreda, vještačenje u saobraćajnom traumatizmu, osnove medicinske kriminalistike, razlike između greške i komplikacije, prava i obaveze ljekara, prava i obaveze pacijenata.
Ishodi učenja
znanja · vještine · kompetencije- Razumijevanje značaja smrti: agonija, smrt, odnosi između bolesti i povreda, te prirodne smrti sa sudsko-medicinskog aspekta.
- Nastanak i utvrđivanje smrti, određivanje vremena nastanka smrti, kao i prepoznavanje ranih i kasnih znakova smrti.
- Sprovođenje mrtvozorstva i postupak pregleda mrtvaca.
- Pravila i tehnike sudsko-medicinske obdukcije, kao i specifičnosti ove obdukcije.
- Postupak izuzimanja uzoraka i dokaznog materijala tokom obdukcije.
- Osnove mehaničkih povreda, njihova specifičnost i važnost u sudsko-medicinskom kontekstu.
- Razlikovanje specifičnih i nespecifičnih mehaničkih povreda, te povreda nastalih strijelnim i eksplozivnim sredstvima.
- Razumijevanje mehanizama nastanka asfiktičnih, fizikalnih, nutritivnih i psihičkih povreda, uz sudsko-medicinske aspekte.
- Razlikovanje zadesa, ubistava i samoubistava, te mehanizmi povreda u svakom od ovih slučajeva.
- Osnove toksikologije, dejstvo otrova na organizam i njihova uloga u nastanku smrti.
- Razumijevanje uloge alkohola i drugih značajnih otrova u toksikološkim istragama.
- Osnove forenzičke antropologije: ekshumacija, obrada skeletnih ostataka i procjena spola, starosti i visine na osnovu kostiju.
- Razumijevanje pojma vještačenja, kao i kvalifikacije tjelesnih povreda (lahke, teške i kvalifikovane teške povrede).
- Vještačenje u kontekstu saobraćajnog traumatizma, kao i osnove medicinske kriminalistike.
- Razlikovanje greške i komplikacije, prava i obaveze ljekara, kao i prava i obaveze pacijenata u medicinskim postupcima.
- Demonstracija pojedinih obdukcionih tehnika.
- Vježbe na muzejskim preparatima.
- Osnove patohistološke dijagnoze sudskih preparata.
- Prepoznavanje i klasifikacija tjelesnih povreda.
- Antropološka obrada skeletiziranih posmrtnih ostataka.
- Tok i provođenje uviđaja.
- Forenzička toksikologija.
- Seksologija sa sudsko-medicinskog aspekta.
- Načela sudsko-medicinskih vještačenja.
- Poznavanje i kvalifikacija tjelesnih povreda, osnova tanatologije, seksologije, asfiksije, toksikologije i deontologije je neophodna za obavljanje mrtvozorstava i pisanje ljekarskih nalaza.
- Poznavanje postulata sudsko-medicinske obdukcije i kliničke sudske medicine je esencijalno za pružanje pomoći u sudsko-medicinskom vještačenju u krivično-pravnom postupku i utvrđivanju istine o krivičnom djelu.
Metode izvođenja nastave
Nastava se izvodi u obliku predavanja i vježbi.
Provjera znanja
struktura ocjeneProvjera znanja studenata vršit će se kontinuirano u toku nastave i na Završnom ispitu.
Kontinuirana provjera znanja
Kontinuirana provjera znanja sastoji se od Parcijalnog ispita 1 i Parcijalnog ispita 2.
Parcijalni ispit 1
Parcijalni ispit 1 se sastoji od praktičnog ispita i pismenog ispita.
Praktični ispit podrazumijeva usmenu provjeru znanja i praktično usvojenih vještina kroz module 1-4 u obdukcionoj sali na lešnom materijalu ili muzejskim preparatima. Ukupan broj bodova koji student može osvojiti kroz praktični ispit iznosi 23 boda (najmanje 12,6 bodova).
Pismeni ispit sadrži 27 MCQ pitanja, koja obuhvataju provjeru znanja usvojenog kroz module 1-4. Svaki tačan odgovor nosi 1 bod, ukupno 27 bodova (najmanje 14,8 bodova).
| Dio ispita | Maksimalno | Za prolaz |
|---|---|---|
| Praktični ispit | 23 | najmanje 12,6 |
| Pismeni ispit | 27 | najmanje 14,8 |
Parcijalni ispit 2
Parcijalni ispit 2 se sastoji od praktičnog ispita i pismenog ispita.
Praktični ispit podrazumijeva usmenu provjeru znanja i praktično usvojenih vještina kroz module 5-8. Ukupan broj bodova koji student može osvojiti kroz praktični ispit iznosi 23 boda (najmanje 12,6 bodova).
Pismeni ispit sadrži 27 MCQ pitanja, koja obuhvataju provjeru znanja usvojenog kroz module 5-8. Svaki tačan odgovor nosi 1 bod, ukupno 27 bodova (najmanje 14,8 bodova).
Ukoliko u toku kontinuirane provjere znanje student nije položio Parcijalni ispit 1 i 2 ili njuhove dijelove, isti/e polaže na Završnom ispitu.
| Dio ispita | Maksimalno | Za prolaz |
|---|---|---|
| Praktični ispit | 23 | najmanje 12,6 |
| Pismeni ispit | 27 | najmanje 14,8 |
Završni ispit
Na završnom ispitu student polaže nepoložene dijelove kontinuirane provjere znanja, pri čemu je neophodno prvo položiti praktični ispit, kako bi se stekao uslov za polaganje pismenog ispita.
Formiranje konačne ocjene
Studentu se zaključuje ocjena kada ostvari minimalno 55 bodova, a koji uključuju bodove ostvarene tokom kontinuirane provjere znanja i to: Parcijalni ispit 1 i Parcijalni ispit 2. Ukupan zbir ostvarenih bodova predstavlja osnov za formiranje ocjene.
Literatura
- Zečević D, i sur. Sudska medicina i deontologija. Medicinska naklada, Zagreb, 2018.
- M. Bučić, Sudsko medicinska obdukciona tehnika. Svjetlost, Sarajevo, 1965.
- Škavić J, Zečević D. Načela sudsko-medicinskih vještačenja. Naklada Ljevak, Zagreb, 2010.
- Kešetović R, Tuco V, Sarajlić N, Alić E. Osnovi forenzičke antropologije. Tuzla, 2018
- Di Maio DJ, Di Maio VJM. Forensic Pathology. 2. ed.. Boca Raton, CRC Press, 2001.
- Saukko P, Knight B. Knight’s Forensic Pathology. 3. ed. London, Amold Publishers, 2004